Cùng là hãng hàng không, nhưng vì sao Vietjet chung tay đẩy lùi Covid, còn VN Air lines lại ngửa tay xin tiền?

Trong khi cùng là hãng hàng không, cùng gặp khó khăn như nhau khi dịch bệnh bùng phát nhưng Vietjet – doanh nghiệp tư nhân không những vượt qua khó khăn mà còn chung tay hỗ trợ phòng chống dịch bệnh, còn Vietnamairlines – một tập đoàn nhà nước lại ngửa tay xin hàng chục ngàn tỷ đồng lúc chính phủ đang chống chọi với dịch bệnh. Vì sao lại có sự khác biệt lớn thế này?

Mới đây, các tập đoàn tầm cỡ của Việt Nam như Vingroup, Vietjet, HDBank, FPT… đóng góp hàng trăm, nghìn tỷ đồng cùng những hành động cấp thiết nhằm góp phần ngăn chặn Covid-19. Riêng Vietjet, trước đó đã tổ chức hàng ngàn chuyến bay trong đó rất nhiều chuyến bay không tải một chiều, đưa người dân Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc… về nước. Khách quốc tế cũng được giải tỏa về nước, không ai bị kẹt lại. Để vận hành các chuyến bay này, Vietjet đã phải bù lỗ con số lên tới vài trăm tỷ đồng.

Không chỉ vậy, hãng hàng không Vietjet còn cho ra mắt chương trình tặng gói bảo hiểm SKY COVID CARE với mức hỗ trợ chi trả từ 20.000.000 đồng và tối đa lên đến 200.000.000 đồng cho tất cả hành khách bay trên các chuyến bay nội địa của hãng. Tuy bị ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh như các doanh nghiệp khác, nhưng Vietjet vẫn không ngừng mở rộng thị trường tại Ấn Độ 1,2 tỉ dân.

Đấy một doanh nghiệp tư nhân gồng mình chống dịch như thế đấy, tự vượt qua khó khăn mà không cần phải xin hỗ trợ này nọ. Ấy vậy mà còn tập đoàn quốc danh – VN Air lines được ưu chiều chuộng đủ đường thì lại ngửa tay xin Chính phủ hỗ trợ 12.000 tỷ đồng và phải bắt đầu giải ngân từ tháng 4-2020, để đảm bảo khả năng thanh toán. VN Air lines lấy lý do là trong 3 tháng đầu năm 2020 đã lỗ 2.383 tỉ đồng mặc dù doanh thu đạt hơn 19.200 tỷ đồng. Dự kiến cả năm 2020, nếu dịch kéo dài ước lỗ 19.651 tỉ đồng.

Những tưởng chỉ có E’VN mới có chiêu bài đòi bù lỗ, ai dè VN Air lines cũng áp dụng. Phải chăng đây là chiêu trò bòn rút ngân sách của những tập đoàn quốc doanh quen thói độc quyền hay không? Xin tiền còn phải ra thời hạn giải ngân nữa, phải chăng VN Air lines đang ra tố hậu thư cho chính phủ? Ép phải giải ngân còn nếu không thì sẽ phá sản?

Thật sự không biết trước khi đề xuất con số này, lãnh đạo VN Air lines có đắn đo suy nghĩ hay không? 12.000 tỷ chứ không phải là tờ giấy lộn. 12.000 tỷ đồng ấy bằng với gói hỗ trợ 1 triệu/ người/tháng dành cho 12 triệu đồng bào nghèo khổ hàng tháng mà Chính phủ phải “thắt lưng buộc bụng” suy tính đủ đường mãi mới tính xong hay không? 12.000 tỷ ấy bằng 1/4 gói an sinh xã hội cho 20 triệu người dân cơ cực duy trì cuộc sống suốt mùa dịch. Khó khăn là khó khăn chung của cả nước, vì sao cũng cùng là hãng hàng không nhưng Vietjet thì vượt qua và vươn lên còn VN Air lines thì lại phải ngửa tay xin tiền như thế? Nên coi lại năng lực quản lý và điều hành của lãnh đạo hãng hàng không này.

VN Air lines có đến 106 tàu chủ yếu hạng sang Boeing 787-9, Boeing 787-10 và Airbus A350. Trong khi đó Vietjet chỉ có 68 chiếc, phần lớn là A320, A321neo. Về mặt nhân sự, VN Air lines có gần 20.000 nhân sự còn Vietjet chỉ có gần 4.000 nhân sự. Doanh thu năm 2019, VN Air lines thu về hơn 101.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận chỉ đạt hơn 3,3 nghìn tỷ đồng. Còn Vj.Air có doanh thu chỉ 52.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận đạt gần 5 nghìn tỷ đồng. Vì sao lại có sự chênh lệch như thế?

Trong lúc dịch bệnh hoành hành, một nửa lao động VN Air lines phải nghỉ hoặc chủ động “xin” không nhận lương. Vj.Air thì cắt giảm lương trưởng phòng đến giám đốc từ 10-25%, nhân viên được bố trí nghỉ một số ngày không lương, lao động dưới 10 triệu đồng/tháng được bảo đảm. Gặp muôn vàn khó khăn, nhưng cổ phiếu của Vietjet chỉ giảm nhẹ, quanh mốc 100 nghìn/CP và vẫn đang giữ phong độ trong nhóm blue chip. Còn cổ phiếu VN Air lines có thị giá quanh mốc 20 nghìn đồng/CP, vừa được loại khỏi danh sách Margin do vấn đề cáo bạch tài chính.

Từ những số liệu trên cho thấy, VN Air lines đang chiếm thế thượng phong so với Vietjet. Vì sao Vietjet lại trụ được trong mùa dịch, còn VN Air lines thì rơi vào cảnh điêu đứng? Phải chăng do VN Air lines là tập đoàn quốc doanh – là con cưng của Bộ GT-VT nên cứ lỗ là xin bắt chấp mà không cần động não?

Hiện nay cả nước có hàng trăm ngàn doanh nghiệp đang cầm cự trước khi phá sản, nếu ai cũng cậy thế độc quyền ỉ lại vào nhà nước như VN Airlines thì sớm muộn gì VN cũng toang. Thiết nghĩ độc quyền mà quen thói lỗ là ngửa tay xin, không chịu khó cày như tư nhân thì nên tư nhân hóa, để cho dân được nhờ.

Tường Lâm