Con đường dẫn tới “nhà lao” của ông Lê Quang Hào và bàn tay lông lá Trung Quốc

Tập đoàn Công trình giao thông Giang Tô của Trung Quốc không xa lạ với công chúng và báo giới Việt Nam. Doanh nghiệp Trung Quốc này đảm nhận việc thực hiện gói thầu A3 trong Dự án Cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi (dài 140 cây số). Phó Tổng GĐ VEC Lê Quang Hào vừa bị bắt vì tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi trái quy định, gây hậu quả nghiêm trọng. Vậy ông Hào phải chăng có liên quan đến nhà thầu TQ khi nghiệm thu công trình một cách vô trách nhiệm, mặc sức công trình không đủ chất lượng, tiêu chuẩn vẫn phê duyệt cho qua?

Cao tốc Đà Nẵng Quảng Ngãi từng gây chấn động dư luận khi chỉ mới sau 1 tháng sử dụng ( đầu tháng 10.2018) đã xuất hiện hàng loạt sự cố: xuất hiện ổ voi, bong tróc nghiêm trọng. Rồi 1 tháng sau, lại xuất hiện hiện tượng thấm nước từ dải phân cách giữa xuống mố trụ; thấm nước mối nối ống thoát nước mặt cầu. Một tháng nữa, cuối tháng 11.2018, mặt đường tiếp giáp với một số cầu bị lượn sóng, xuất hiện vết nứt. Sau một số trận mưa, vòng xoay cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi kết nối với đường Trì Bình – Dung Quất (thuộc huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) sụt lún, sạt trượt nhiều nơi và cần đến 300 ngày để khắc phục.

Để có được những “thành quả rực rỡ” kể trên, một phần là nhờ có sự giúp sức của Tập đoàn Công trình giao thông Giang Tô, nhà thầu thực hiện gói thầu A3. Tuy công trình có Ban Quản lý Dự án, có Tư vấn giám sát nhưng cả hai cơ quan với rất nhiều chuyên gia ấy không phát giác Tập đoàn Công trình giao thông Giang Tô sử dụng đất không đạt chuẩn (đất sét lẫn đá vôi, bùn) để đắp nền cao tốc. Sự việc chỉ bị phát giác khi có một ông phụ hồ tên Phạm Tấn Lực ra sức tố cáo.

Chỉ là người dân bình thường, chả cần học tức cao sang, ông Lực cũng biết loại đất ấy không thể dùng làm nền đường – kể cả đường đất trong xã. Tư vấn giám sát im lặng, Ban Quản lý Dự án làm ngơ, ông Lực ra Đà Nẵng, tố cáo với chủ đầu tư (VEC). Thậm chí, ông Lực nhờ người dịch thư sang tiếng Anh, tiếng Hoa gửi cho nhà thầu. Không có bất kỳ hồi đáp nào. VEC thậm chí còn gửi đến ông Lực những hồi đáp đầy máu me: Liệu hồn, không ngưng sẽ bị giết!

Không may cho các bên liên quan là ông Lực thuộc loại… chịu chơi. Thay vì rụt cổ, ông Lực chuyển thông tin, bằng chứng cho cả những cơ quan hữu trách cấp cao lẫn báo giới và trở thành kênh chuyển thông tin, bằng chứng của nhiều người Việt khác đang làm mướn cho Tập đoàn Công trình giao thông Giang Tô về đủ loại sai phạm của nhà thầu Trung Quốc này đi các nơi.

Trước chuyện lùm xùm ngoài dự kiến, VEC buộc phải làm gì đó và cuối cùng, Giám đốc thi công của Tập đoàn Công trình giao thông Giang Tô bị buộc thôi việc. Tập đoàn Công trình giao thông Giang Tô bị buộc phải bóc 300.000 khối đất không đạt chuẩn ra khỏi gói thầu A3. Còn Phó Tổng Giám đốc VEC cùng với 8 đồng phạm khác trong Ban Quản lý dự án, Ban điều hành các gói thầu, …. đều dẫn nhau vào nhà lao như thực trạng bây giờ đây.

Việt Nam đã và đang phát triển hệ thống hạ tầng giao thông theo hình thức BOT nhưng VEC (con cưng của Bộ Giao thông Vận tải) lại đang độc quyền nhiều công trình dẫn đến thực trạng sai phạm như hiện nay.

Có tình trạng thấm nước tại hàng chục cây cầu và hầm chui trên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi.

Vốn để VEC đầu tư vào các công trình giao thông rồi thu phí không phải là vốn tự có. Một phần vốn của VEC là do ngân sách cung cấp, phần khác do chính phủ nhận viện trợ (WB) rồi giao cho VEC, đi vay với lãi suất ưu đãi rồi cho VEC vay lại (ODA), hoặc bảo lãnh để VEC vay trực tiếp (ADB, phát hành trái phiếu trong và ngoài Việt Nam), nếu VEC không thể trả thì ngân sách phải trả thay.

Tức là Bộ giao tiền cho VEC làm công trình “gổ à”, có điều tiền đó không phải tiền của Bộ mà là của dân. Dân vừa phải trả tiền xây công trình vừa phải tốn tiền lấp “ổ gà”. Dân mong muốn dùng thuế để phát triển hạ tầng giao thông, hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội thì tiền lại bị giao nhầm chỗ cho VEC từ nhiều nguồn, phát triển hạ tầng giao thông để… thu phí. Các công trình giao thông được đầu tư theo hình thức BOT không những không hỗ trợ mà còn trở thành gánh nặng cho cả kinh tế lẫn xã hội.

VEC không chỉ dính sai phạm trong Cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi mà còn nhiều vụ đình đám khác: Cao tốc Nội Bài – Lào Cai bị nứt ngay sau khi khánh thánh, rồi bị lún. Cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình thì đã không đạt yêu cầu về mặt kỹ thuật mà vốn đầu tư còn tăng 2,5 lần (từ 3.734 tỷ đồng lên 8.974 tỷ đồng)… Sai phạm rành rành, người vô trách nhiệm cũng đã bị xử lý, nhưng liệu sắp tới ai còn dám giao các dự án công trình giao thông cho VEC đầu tư khi VEC đụng tới đâu, sai phạm lại lộ ra tới đó?

Theo Tâm bão